Bloggfrslur mnaarins, jl 2008

Eftirspurn eftir eldsneyti hrynur USA

Eftirspurn eftir eldsneyti Bandarkjunum hefur ekki veri minni san janar 2007 skv. Bloomberg og hefur dregist saman undanfarnar rjr vikur. Mealnotkun undanfarnar fjrar vikur var 20,3 milljnir tunna dag sem er 2,1% minnkun fr fyrra ri. Ef aeins er teki mi af sustu viku var eftirspurnin aeins 19,9 milljnir tunna dag.

Htt eldsneytisver er v augljslega fari a hafa veruleg hrif sbr. ummli srfrings sem Bloomberg vitnar til.

``The inventory and demand numbers make it clear that demand is being affected by high prices and the weak economy,'' said Kyle Cooper, an analyst at IAF Advisors in Houston. ``The 19.9 million barrel demand number is incredibly low and has to have the bulls worried.''

egar etta er skrifa er heimsmarkasver hrolutunnunni USD 124.42 og hefur v falli nokkrum vikum r rmum 147 dollurum. Um meira en 15%. Ef essi run eftirspurnar heldur fram Bandarkjunum er ekki lklegt a spkaupmennirnir fari a tygja sig og veri falli enn frekar.


mbl.is Ola heldur fram a lkka
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mtmlin evrulandi gegn evru breiast t

g hef blogga nokku undanfari um undarlegu umru sem sr sta hr landi um a lausn okkar efnahagsvanda s a ganga ESB og taka upp evru.

Evran bjargar llu - lskrum ea sannleikur?

Bddu evra, bddu mn...

sland og Lettland. Samanburur hagkerfum

Nkvmlega sama umra sr sta innan ESB bara me rum formerkjum. ar kenna menn evrunni um vandann. slandi krnunni. Krnan og evran eru auvita bara blrabgglar.

Gjaldmiill er eins og hitamlir sem mlir stand hagkerfisins. Myndi maur skipta um hitamli til a lkna sjkling? Neibb.

Mtmli gegn evru breiast n t me leifturhraa innan ESB. Og Bretar og Svar prsa sig n sla a vera me sjlfstan gjaldmiil tengdan evru. g velti fyrir mr afhverju slenskir fjlmilar flytja r frttir ekki heim?

Sarkozy Frakklandsforseti kennir evrunni og evrpska selabankanum um dvnandi hagvxt og auki atvinnuleysi og Spnverjar kenna bankanum um dr hsnisln. Danir eru rgbundnir me sna dnsku krnu vi evru og eru fyrstir ja Evrpu formlega kreppu. Njasta innleggi umruna kemur fr rlandi og birtist grein vefmilinum independent.ie

Is it time to think the unthinkable? With banks shares in free-fall, lending collapsing and bad debts rising by the hour, what can we do? Now that the slowdown has spread well beyond houses and construction -- evidenced by falling retail sales, rapidly rising unemployment and faltering tax revenues -- is there an option out there, which, although dramatic, might be plausible in the context of the recession the country is facing?

What we are talking about here is pulling out of the euro. It might never happen, but it is worth considering how and why this might come to pass.

J, a var og. Hann vill kannski f slenska krnu? g er enn a velta fyrir mr hvenr slenskir evru- og ESB sinnar viurkenna a etta hefur ekkert me krnuna a gera. Its the economy, ...

Greinarhfundurinn independent.ie lkur grein sinni essum orum.

As our crisis deepens, the "currency" issue is likely to re-emerge as apolitical option. It is worth remembering that our boom was triggered by a forced devaluation in 1993. At the time, the establishment regarded the 1993 devaluation as a calamity; in the event, it proved to be a godsend.


Pzzzzz....

...t. Getur veri a etta hafi veri hlji olublunni a springa? Ver hrolu lkkar hratt tvo daga r sama tma og dollar nr nju lgmarki gagnvart evru. venjulegt. Venjulega hkkar ver olu egar dollar lkkar. Tlur i dag um meiri olubirgir Bandarkjunum kom speklntum vart.

Kannski var etta olablan a springa. Ea var hn bara a n betri ftfestu fyrir nstu hkkunarhrinu? Who knows?

g endurbirti gamalt blogg.

---- Sunnudagur 15. jn 2008 -------------------------------------------------
a virist eli mannsins a magna hluti blur ar til r springa. a var lti ml, fyrir Jn Pl, a blsa upp hitapoka snum tma ar til eir sprungu - andlit hans. Bloomberg skrifar a olublan s n egar strri en netblan snum tma.

Uppblstur netblunnar hfst jn 1994 og ni hmarki 10. mars 2000, mlt kvara Nasdaq. Netblan sprakk me hvelli, eins og hitapoki Jns Pls, andlit fjrfesta eftir 640% hkkun. Olublan, sem n magnast, tti upptk sn nvember 2001 og hefur n vaxi um tp 700 prsent. Hn er enn sprungin. Kunnugleg ummli eins og "its different this time" eru n egar farin a heyrast.

Fjrfestar bor vi George Soros og Stephen Schork fullyra skv. grein Bloomberg a engin munur s fyrrgreindum blum og rum blum eins og hsnisblum, Dow Jones blunni 1920 ea tlipana blunni 17. ld sem lst er svona.

"The Dutch tulip bulb market bubble occurred in the early-1600s. Tulips became a status symbol among the upper classes of Holland; strong demand drove market speculation, which sent the prices of tulips bulbs to unsustainable levels. Bulbs were traded on stock exchanges, and novice investors were selling off personal assets to participate in tulip investment. In 1637, prices dropped, and tulip bulbs were sold off in a panic. Many investors lost everything as a result."

Kunnugleg lsing. Sagan endurtekur sig. Aftur og aftur.
----------------------------------------------------------------------------------


mbl.is Oluver heldur fram a lkka
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Framhald oluld

ri 1972 kom t bkin Endimrk vaxtarins. ar var sp a jarola myndi rjta ri 1990. Mgulega ntanlegar olulindir (Ultimately Recoverable Reserves-URR), m.v. verandi ekkingu og tkni, innihldu einungis 1700 milljara tunna.

ri 2006 notai heimurinn 84,7 milljnir tunna af hrolu dag og n eru mgulega ntanlegar olulindir (URR) taldar innihalda 3300 milljara tunna. ess ber a geta a stafestar ntanlegar olulindir (Proven Recoverable Reserves), nnur skilgreining magni olu, eru n um 1400 milljarar tunna.

N skrsla OPEC, World Oil Outlook 2008, snir a m.v. 3,5% rlegan hagvxt heiminum, rmlega 1% fjlgun mannkyns ri, blafloti heimsins veri 1,3 milljarar bla og oluver USD 130 per tunnu veri eftirspurn eftir olu 113,3 milljnir tunna dag ri 2030. etta er vxtur upp ca. 1,4% ri. M.v. essar forsendur myndi oluforinn skv. URR endast til rsins 2076.

nnur sp, smu skrslu, me rum forsendum gerir r fyrir a eftirspurnin ri 2020 veri aeins rmar 94 milljnir tunna dag og ri 2030 veri hn aeins 99,8 milljnir tunna. ar er gert r fyrir minni hagvexti (3%), strstgum framfrum sparneytni samgngutkja, verulegum rum tknilegum framfarastkkum, njum orkugjfum, missi lggjf til a draga r notkun jarefnaeldsneytis, minnkandi niurgreislum t.d. Kna og verulega breyttri hegun neytenda vegna hrra eldsneytisvers. M.v. essar forsendur og vxt ri um 0,5% eftir 2030 m reikna me a oluforinn skv. URR endist til rsins 2093.

a er mjg hugavert essu samhengi a sj a hlutfall endurnjanlegra orkugjafa er enn trlega lti heimsvsu og skv. fyrra dminu er reikna me a hlutdeidin veri fram mjg lg. Tlurnar tala snu mli og er ri 2006 sviga samanburi vi ri 2030.

Ola 32,7% (37,3%)

Kol 28,4% (27,6%)

Gas 24,4% (22,2%)

Kjarnorka 6,2% (6,8%)

Vatnsorka 2,6% (2,3%)

Lfeldsneyti 4,1% (3,2%)

Anna t.d. slarorka, jarhiti, vindorka og fl. 1,6% (0,6%)

Skv. essum tlum er endurnjanleg orka tlu aeins 8,3% af heildarorkunotkun ri 2030. Hvaa hrif tli a hefi eftirspurn eftir olu og endingu olulinda ef tknilegt risastkk yri teki einhverjum af hinum nju orkugjfum essum rmu 20 rum sem eftir eru til rsins 2030 og sama tma fyndust fleiri olulindir?

a er ljst a 21 ldin eins og s nlina verur fram oluld en nstu ratugir munu fara a undirba okkur undir nstu ld ar eftir - n olu. Hva tli ldin 2100-2200 veri kllu?


mbl.is Hroluver hrynur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

run bla skugga hkkandi oluvers

Me hkkandi oluveri keppast blaframleiendur vi a auka sparneytni og draga r mengun nverandi bla sama tma og eir keppast vi a ra tkni framtarinnar. GM vinnur n hrum hndum a v a koma GM Volt marka sem er svokallaur "Plug-in Hybrid Electric Vehicle (PHEV)" bll. annig blar eru bnir rafmtor og rafhlum sem hgt er a hlaa en einnig litlum sprengihreyfli sem kninn er t.d. bensni ea etanli.

GM Volt verur str vi meal fjlskyldubl. Lengdin verur um 4,3 metrar og breiddin um 1,8 metrar og eru mlin v nnast eins og Ford Focus til samanburar. Lklegt er a GM Volt komi marka fyrsta rsfjrungi 2011 en veri kynntur nvember 2010. Framleisla fyrsta ri verur lklega um 10000 blar og lklegt ver er um USD 40,000. a vri ca. 6,5 milljnir kominn gtuna hr landi og til samanburar kostar Ford Focus me dsilvl um 3 milljnir kominn gtuna.

ar sem GM Volt verur me rafmtor mun hann eya minna en sambrilegir blar eins og t.d. Focus en s bll eyir bjarakstri um 5,9 ltrum hundrai. Lklegt er a kostnaur vi rafgeyma veri utan vi kaupver GM Volt og v muni eigendur greia kvei mnaargjald af rafgeymum auk greislu fyrir rafmagni sjlft og eitthva eldsneyti egar hefbundni sprengihreyfillinn er gangi.

M.v. a ver dsilolultranum vri kr. 200 og Focus eyddi 5,9 hundrai vri eldsneytiskostnaur ri m.v. 20000 km. akstur kr. 236.000. N er ekki vita essu stigi hva kostnaur vi orku vri vi sambrilega notkun GM Volt en gefum okkur a a vri aeins 10% af orkukostnai Focus ea kr. 23600.

M.v. essar forsendur tki a rmlega 16 r fyrir kaupanda GM Volt a vinna upp mismuninn kaupverinu me lgri eldsneytiskostnai. En vri ekki reikna me mun hrri fjrmagnskostnai vi kaupin GM Volt og v vri endurgreislutminn langt yfir 20 r. En GM rugglega eftir a finna kaupendur a blnum m.v. a litla magn sem eir reikna me a framleia fyrstu rin.

Blar eins og GM Volt kosta auvita meira fyrstu rin og eftir v sem framleislan eykst lkkar kostnaurinn. GM reiknar me a ri 2012 vri framleislan komin 60000 bla og ekki vri lklegt a tla a ri 2013 vri framleislan komin 100000 bla ef engin tknileg vandaml koma upp leiinni.

etta er aeins brot af framleislu bla Bandarkjunum sem er um 15 milljnir bla ri og v vri GM Volt komin me um 0.7% hlutdeild USA rija ri. hlutfalli af heimframleislunni sem er um 55 milljnir bla ri vri GM Volt aeins 0,2%. a er v enn langt land og liklegt a PHEV blar veri fyrst orin algeng sjn um ri 2020 egar nnur kynsl eirra hefur liti dagsins ljs.

sama tma stefnir allt a a helstu blaframleiendur heims muni innleia svokalla Stop-Start tkni mjg hratt nstu kynslir bla. Stop-start bnaur drepur blnum (og setur gang aftur) t.d. umferarljsum og getur spara eldsneyti bjarakstri um 15-20%. Bnaurinn er lklegur til a kosta upphafi um kr. 120,000 kominn gtuna hr landi og v er lklegt a m.v. smu eldsneytisforsendur og fyrr voru nefndar a endurgreisla blkaupanda annig bnai tki um 3 r.

Ekki er lklegt a vi byrjum a sj annig bla markai nstu 12-18 mnui og san me vaxandi hraa. ri 2014 er lklegt a rleg framleisla veri rmar 4 milljnir eintaka ea um 7% af heimsframleislunni. mis nnur run er gangi til a auka sparneytni bla og stefna margir blaframleiendur a v a draga r eyslu um allt a 30% m.v. hefbundin sprengihreyfil fyrir ri 2015. Fyrir utan Stop-start bnainn munu strstu skrefin vera tekin me v a ltta bla.


sland og Lettland: hugaverur samanburur ljsi evru umru

a er athyglisvert a lesa samanbur hagstjrn slandi og Lettlandi njasta hefti Peningamla Selabanka slands. Lndin hafa fari gegnum mjg svipaa hagsveiflu og glma kjlfari vi mjg svipu vandaml dag rtt fyrir a sland notist vi fljtandi gengi krnu en Lettland hafi fest sitt gengi vi evru sem raun jafnast vi upptku evru.

Niurstaan er samrmi vi au rk sem g hef frt tveimur sustu bloggfrslum mnum gegn mlflutningi evrusinna sem telja a krnan s orsk efnahagsvandans en ekki afleiing hans.

Gagnrni mn hefur byggst v a vandinn liggi ekki gjaldmilinum heldur hagstjrninni og a raun su evrusinnar a nta sr vandann efnahagslfinu til a koma krnunni fr n ess a nefna a a a leysir engan vanda.

Hr fyrir nean birti g heild sinni kaflann r Peningamlum Selabanka slands ar sem sland og Lettland eru borin saman.

sland og Lettland: jhagsleg algun og peningastefna

Athyglisvert er a bera rangurinn af hagstjrn slandi saman vi rangur annarra rkja sem eiga vi svipu vandaml a stra en ba vi anna fyrirkomulag peningamla, t.d. fastgengisstefnu.

Undanfarin r hafa sland og Lettland urft a glma vi mikla verblgu, sem stafar aallega af mikilli innlendri eftirspurn, og mikinn viskiptahalla. Mikill tlnavxtur hefur orsaka eftirspurnardrifna verblgu bum lndunum og stula a hkkun fasteignavers. Munurinn er hins vegar s a slandi er rekin sjlfst peningastefna me fljtandi gengi en Lettlandi er gildi fastgengisstefna gagnvart evrunni.

Fr v a Lettland laist sjlfsti ri 1991 og til rsins 1998 var mikil verblga ar landi. Hn stafai fyrst sta aallega af nausynlegum breytingum ar landi eftir ralangan tlanabskap. Vi tk tmabil verstugleika me rsverblgu nlgt 2% fram til rsins 2004.

Fastgengisstefna hefur veri vi li Lettlandi fr rinu 1994. ann 1. janar 2005 var gengi lettneska gjaldmiilsins fest vi gengi evrunnar sta myntkrfu sem samanst af Bandarkjadal, evrunni, breska pundinu og japanska jeninu. Var a gert til a tryggja stugleika og auka erlenda fjrfestingu og tflutning, auk ess a auvelda upptku evrunnar sar meir.

Um svipa leyti hfst hins vegar, eins og slandi, tmabil vaxandi verblgu. Fr 2004 hefur verblga aeins einu sinni fari niur fyrir 6% og rsverblga aprl 2008 mldist 17,5%, sem er mesta verblga fr v gst ri 1996.

Einkennin voru flest hin smu og hr landi. Viskiptahallinn jkst r 4,8% af landsframleislu ri 2000 22,8% af landsframleislu ri 2007. tln hafa aukist mjg hratt undanfarin r en au eru mun meira mli veitt erlendum gjaldmilum, einkum evrum, en hr landi. ri 2007 voru 86% tlna Lettlandi evrum.

Hin samrmanlega renning

Kenningin um hina samrmanlegu renningu segir a hvert rki geti aeins vali tvo af eftirfarandi remur mguleikum: 1)frjlst fli fjrmagns, 2)sjlfsta peningastefnu ea 3)fast gengi. stan er s a ef rki kveur a hefta ekki fli fjrmagns og hafa fast gengi verur peningastefnan bundin af v a halda genginu fstu og er v raun hndum selabanka ess rkis sem gjaldmiillinn er festur vi. Hkkun vaxta, t.d. til a stemma stigu vi verblgu, leiir til ess a fjrmagn flir inn landi og gengi gjaldmiilsins hkkar, sem samrmist ekki fastgengisstefnunni.

sland og Lettland hafa bi kosi a hindra ekki fli fjrmagns, en slensk stjrnvld kusu a hafa sjlfsta peningastefnu en lettnesk stjrnvld a hafa fast gengi. a er elilegt ljsi ess a stefna Lettlands er a taka upp evruna, helst ekki sar en ri 2012, en Lettland hefur veri aili a Evrpusambandinu san ri 2004.

ess m geta a til a uppfylla r krfur sem gerar eru fyrir aild a Myntbandalagi Evrpu (EMU) verur vikomandi rki a ganga ERM II, sem felur sr a gengi gjaldmiilsins megi ekki sveiflast meira en sem nemur 15% gagnvart evrunni tv r fyrir inngngu myntbandalagi. Sum rki hafa kosi a hafa vikmrkin rengri.

Barttan vi verblguna er v h me lkum vopnum slandi og Lettlandi. Verkefni peningastefnunnar er engu a sur a sama lndunum tveimur, .e.a.s. a veita verblguvntingum trveruga kjlfestu.

Lettlandi er a gert me v a leitast vi a tryggja fast gengi innlends gjaldmiils gagnvart evru, sem leiir til algunar fyrir tilstulan versnandi samkeppnisstu vegna hkkandi raungengis sem hgir hagvexti til lengdar. slandi er leitast vi a veita verblguvntingum kjlfestu me yfirlstu verblgumarkmii og kerfisbundinni og gagnsrri framkvmd peningastefnu.

Agerir stjrnvalda Lettlandi

tt stjrnvld Lettlandi hafi ekki sjlfsta peningastefnu og geti v ekki beitt henni a marki til ess a hafa hrif run efnahagsmla geta au beitt almennri efnahagsstefnu til ess a hafa hrif eftirspurn.

aprl 2007 hrundu stjrnvld af sta herfer gegn verblgu sem miai a v a draga r enslu hagkerfi sins. Herferin fl sr lofor stjrnvalda um a koma jafnvgi rkisfjrmlin annig a jfnuur yri rkissji ri 2008 og tekjuafgangur rin 2009 og 2010. Einnig lofuu stjrnvld a lkka ekki skatta nstunni og gera skattalgin hagstari spkaupmnnum.

Mikilvgur ttur essarar herferar eru reglugerarbreytingar stjrnvalda lnamarkanum. Stjrnvld settu strangari reglur um tln banka til einstaklinga og reyndu ar me a draga r vexti tlna. Ennfremur vinna stjrnvld n a endurbtum vinnu- og orkumarkanum og reyna hva au geta a stula a aukinni samkeppni og a trma einokun. Stjrnvld hafa ennfremur heiti a takmarka launahkkanir opinbera geiranum.

Eitt af fum tkjum sem Selabanki Lettlands hefur til a hafa hrif tlnaenslu er breyting bindiskylduhlutfalls. runum 2005-2007, egar tlnaenslan var sem mest, hafi bindiskylduhlutfalli hins vegar takmrku hrif til hkkunar tlnsvaxta bankanna ea til a hgja vexti tlna ar sem eir fru a einhverju leyti framhj reglunum, t.d. me langtma fjrmgnun erlendum gjaldmilum.

Bankinn hkkai hlutfalli r 6% upp 8% lok rsins 2005, en tk a lkka a aftur byrjun essa rs kjlfar aljlegu fjrmlakreppunnar, en bindiskylduhlutfalli stendur n 6%. Bankinn taldi a ng hjnun hefi ori tlnamarkai til a rttlta essa lkkun, en ess m geta a bindiskylduhlutfall bankans verur a vera jafnt bindiskylduhlutfalli evrpska selabankans, .e. 2%, ur en Lettland tekur upp evruna.

Ljst er a nokku hefur hgt efnahagsumsvifum Lettlandi sustu mnuum, en hagvxtur fyrsta rsfjrungi 2008 var neikvur um 1,9%. Vandinn vi val gengisfyrirkomulagi fyrir ltil, rt vaxandi opin hagkerfi me frjlst fli fjrmagns Lettneska hagkerfi hefur vaxi me gfurlegum hraa undanfarin r, verg landsframleisla fstu verlagi jkst um rmlega 10% ri 2007 og rmlega 12% ri 2006.

Fyrir v m fra rk a fastgengisstefna henti illa landi svo hrari run. Hn felur sr, egar gengi er bundi vi gjaldmila rara rkja me minni hagvxt, a nafnvextir vera lgir mia vi vxt landsframleislunnar. Hkkun hlutfallslegs verlags ea raungengis, sem er hjkvmileg egar lnd efnast (svokllu Balassa-Samuelsson-hrif), kemur fram hkkun verlags sta gengishkkunar.

Strivextir Selabanka Lettlands hafa veri 6% fr v ma 2007, en voru kringum 3-5% fr rinu 1997. v felst a raunvextir Lettlandi hafa veri neikvir san ri 2004, egar verblga ar landi komst aftur skri. Neikvir raunvextir hafa tt undir gfurlegan vxt tlna, sem kynti undir innlendri eftirspurn, verblgu og viskiptahalla.

Hkkun raungengis mun hins vegar a lokum hgja vexti og lgja ldur verblgunnar er fram la stundir a v gefnu a fastgengi bresti ekki. Um a er hgt a efast ljsi viskiptahallans, en mti kemur a bakhjarl fastgengisstefnunnar er flugri Lettlandi en hann var fastgengistmanum slandi, v a fast gengi lettneska latsins er hluti af tvhlia samkomulagi vi evrpska selabankann.

Einnig er gjaldeyris fori Lettlands nokku mikill, ea jafn str og peningamagn umfer. Algengt er lndum me myntr, eins og ngrannarkjunum Eistlandi og Lithen, a selabankinn s skyldugur til a vihalda svo miklum gjaldeyrisfora. Mikill gjaldeyrisfori gerir Selabanka Lettlands mun auveldara fyrir a halda gengi latsins fstu og byggir upp traust gjaldmilinum v a auveldara er a forast hlaup spkaupmanna.

Hinn kosturinn stjrn peningamla er sjlfsttt fljtandi gjaldmiill me verblgumarkmii. Smrki sem velja slka umgjr standa frammi fyrir eim vanda a gengissveiflur eru lklegar til a hafa mun meiri hrif innlent verlag en strri rkjum.

Barttan vi verblguna slandi

Peningamlastjrn slandi byggist ratugum saman miss konar fastgengisstefnum sem fylgt var eftir me mistrverugum htti. Fastgengisstefnan var komin rot ri 2001 og v var gengi krnunnar sett flot og verblgumarkmii teki upp.

undanfrnum rum hefur Selabanki slands beitt strngu peningalegu ahaldi til a reyna a stemma stigu vi verblgunni. a hefur ekki gengi sem skyldi, eins og tarlega hefur veri fjalla um essum vettvangi.

Vandinn er v hinn sami og Lettlandi tt aferirnar vi a ra bt honum su lkar. bum lndum er lklegt a erfitt tmabil algunar s framundan og verur frlegt a bera saman hvernig lndunum reiir af, tt a msu leyti s lku saman a jafna.


"Bddu evra, bddu mn...

...bddu v g kem til n. , g..." Hvrar raddir kalla evru. stan er slm staa efnahagsmla. a er ljst a skilyri evrpska selabankans myndi gera a a verkum a vi gtum ekki teki upp evru nema laga til efnahagsmlum okkar - ur. g spi v a egar tiltektinni er loki og skilyri skpu fyrir upptku evru vilji fir taka hana upp. stan vri g staa efnahagsmla.

Vandinn liggur ekki krnunni og lausnin fellst ekki evrunni. Lausnin fellst agari hagstjrn. fyrst getum vi kvei a kasta krnu og taka upp evru.

E.s. ess m geta a essi bloggfrsla er hvorki meira n minna en nmer 590000 blog.is.


Evran bjargar llu - lskrum ea sannleikur?

essi saga er snn. Nfnum hefur veri breytt og sagan stytt.

Jhann Matthasson leigir herbergi af systur sinni, til a gera henni kleift a borga af kjallarab Reykjavk, skum hkkandi vaxta. "Hn grtur yfir hkkandi vxtum Selabankans slensku krnunni" segir Jhann vitali. "Vi skum ess bara a eir hkki ekki meira"

bareigendur slandi standa rjkandi rstum fasteignablunnar sem geisa hefur undanfarin ratug og berjast bkkum og hafa ekki enn veri bnheyrir.Selabankinn hefur hkka vexti jafnt og tt og efnahagurinn siglir hvert sinn einu skrefi nr kreppu.

Fjlskylda Jhanns borgar n 50% ea kr. 240.000 meira mnui af binni san Selabankinn hf a hkka vexti. "eim hefur veri kasta fyrir lfa" segir reyndur bankamaur " vileitni Selabankans til a stemma stigu vi verblgu."

Fyrstu vibrg margra hr landi vru auvita a kenna krnunni um etta skelfilega stand sem lst er sgunni. Og bija um evru. Strax. Evran bjargar llu ea svo er sagt.Lskrum ea sannleikur?

Stldrum vi. Sagan er, eins og ur sagi, snn og birtist Bloomberg 4. jl 2008 en nfnum hefur veri breytt eftirfarandi htt.

  • Jhann Matthasson = Jose Mauricio Rodriguez Montalvo
  • Reykjavk = Madrid
  • sland = Spnn
  • slenska krnan = Evran
  • Selabankinn = Evrpski selabankinn
  • Kr. 240.000 mnaargreislu = EUR 2,080
  • 50% hkkun = 50% hkkun

a er hugavert a velta v fyrir sr ef sagan vri upprunnin slandi en ekki Spni og vi vrum me evru. Hva myndu menn kalla eftir? Krnu?

etta blogg ir ekki endilega a g s mti evru ea a ganga ESB. a fjallar eingngu um a a forsendur umrunnar urfa a vera rttar. Sagan snir gtlega a tfralausnir eru ekki til. Hva sem (tfyllist a eigin vali) reyna a telja okkur tr um.

frummlinu er sagan og greinin fullri lengd svona:

July 4 (Bloomberg) -- Jose Mauricio Rodriguez Montalvo rents a room from his sister to help her afford her basement flat in Madrid as mortgage costs soar.``She's crying over the Euribor,'' the 12-month money- market rate used to set Spanish mortgages, Montalvo, 28, said in an interview. ``We're just praying it won't keep going up.''

For homeowners in Spain and in Ireland, struggling to stay afloat amid the wreckage of a decade-long real-estate boom, those prayers are going unanswered. The European Central Bank yesterday increased its benchmark rate to 4.25 percent to fight inflation, pushing both economies a step closer to recession. The two countries are particularly vulnerable to higher lending costs because their housing industries account for about 10 percent of their economies, twice the EU average.

Montalvo's family has seen its monthly mortgage payment leap 50 percent to 2,080 euros since the ECB began raising rates in December 2005.``They have been thrown to the wolves,'' said Stuart Thomson, who helps manage $46 billion in bonds at Resolution Investment Management Ltd. in Glasgow, Scotland. `It's much easier to bring inflation lower if you're willing to have a recession in economies like Spain, Italy and Ireland.'

The Irish economy contracted for the first time in more than a decade in the first quarter. Growth in Spain was the slowest in 13 years in the period, and economists surveyed by Bloomberg News see a 45 percent probability of a recession, or two consecutive quarterly contractions, within the next year.

Balancing Act

The ECB has more than doubled its key rate in less than two years under its mandate to control prices. Euro-region inflation accelerated to 4 percent last month, the fastest in 16 years, on soaring food and oil costs, even with growth slowing.

Trichet yesterday signaled further rate increases weren't imminent as he strikes a balance between taming inflation and not choking economic growth. Still, while he acknowledged some countries will be harder hit than others by the rate increase, he said the bank must serve the entire euro region just as the Federal Reserve sets policy for all 50 U.S. states.``If you concentrate on California or Florida, it is not at all like Massachusetts or Alaska,'' he said in an interview with Ireland's RTE radio. ``It is the same in our case and we have to make a judgment what is good for the full body of the 320 million people'' in the euro area.

Fraction of Germany

Spain and Ireland make up less than 15 percent of the region's economy and their economies together are about half the size of Germany's. Growth in Europe's biggest economy accelerated in the first quarter to the fastest pace in 12 years and manufacturing was still expanding in June. Spanish industry contracted by the most on record. Spanish Prime Minister Jose Luis Rodriguez Zapatero has called on the ECB to be ``flexible'' in setting monetary policy.

The interest rate increase is ``more bad news,'' said Joan Burton, finance spokeswoman for Ireland's Labour Party. ``Many families are now faced with the very real prospect of negative equity, which has serious economic and social consequences.''

The Euribor has risen almost 30 basis points since June 5 when Trichet first signaled higher rates. That made new mortgages more expensive and will make existing ones costlier as 98 percent of Spanish home loans and around 80 percent in Ireland are on a variable rate. The jump in costs has sapped demand for housing.Housing SlumpHome starts in Spain plunged 70 percent in March from a year ago and dropped around 60 percent in Ireland.

The slowdown prompted Dublin-based realtor Lisney to lower salaries by 10 percent for its 170 workers. The Irish unit of CB Richard Ellis plans to cut around a 10th of its workforce.``Transactions have dried up,'' said Guy Hollis, managing director of CBRE in Ireland. ``It's not going to last forever, but we have to be prudent.''

The building boom going bust is tarnishing a decade of gains. Ireland's economy has grown the most in the euro area since monetary union in 1999, while Spain created more than a third of new jobs in the region.After years of ``inappropriately low'' interest rates, Spain and Ireland are now feeling the ``hangover,'' said Alan Ahearne, a lecturer at Ireland's National University and a former economist at the Fed.

Earnings Outlook

Irish banks including Allied Irish Banks Plc had their 2008 earnings estimates cut by Merrion Stockbrokers yesterday because of expectations for deteriorating credit quality.

The decade-long expansion does leave Spain and Ireland with resources to ease the pain of the slowdown. Zapatero's government will use a budget surplus of 2.2 percent of gross domestic product to finance 18 billion euros of measures to prevent defaults and aid unemployed construction workers.Ireland, with the second-lowest government debt in the euro area after Luxembourg, will maintain a 184 billion-euro infrastructure investment plan. That may not be enough to buffer the hard landing.

The Spanish downturn destroyed 75,000 jobs in the first quarter when the unemployment rate jumped the most in three years to almost 10 percent. Ireland's jobless rate rose to a nine-year high of 5.7 percent in June, according to figures published today.``Central banks are paid to cause a recession now and then,'' said Fortis Investments Chief Investment Officer William De Vijlder. ``Maybe it's a shock to put it like that, but that's reality.''


Hgu r og sparau eldsneyti

Eitt ykir mr undarlegt. tmum hkkandi eldsneytisvers og stanslausrar umru kaffistofum og bloggsum landsins virast trlega fir vera tilbnir til a beita einfldu ri til a draga r eldsneytiskostnai. Aka hgar.

g bloggai um etta um daginn og fr inn essi ml vitali Frttablainu sama tma. Leiin er einfld. Haltu ig alltaf ea undir lgbundnum hmarkshraa og sparar um 7-10% eyslu, jafnvel meira. Ef ltri af eldsneyti kostar um 180 kr. eru a 13 - 18 kr. sparna. Og fr bnus:Minni mengun og auki umferarryggi.

g tta mig ekki v hvernig flk nennir a ba (me blinn lausagangi)klukkustundum saman bir bensnst eftir a f 10 krnu afsltt af ltranum egar hgt er a spara, hverjum degi,mun hrri fjrhir me breyttu aksturslagi.

g hef beitt essu ri allnokkurn tma og sparnaurinn er augljs. Fyrir utan a g menga minna. En hva hef g uppskori? Allir fara fram r mr. a hltur a vera flki sem finnsteldsneyti of drt ea er a flta sr nstu bensnst sem bur afsltt.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband