Bloggfrslur mnaarins, nvember 2011

Evrulausn innan 10 daga ella verur kreppan 1930 barnaleikur samanburi

Nafn evrunnar, Euro, var formlega teki upp 16. desember 1995 og evran formlega tekin upp sem uppgjrsmynt 1. janar 1999 en fyrstu selarnir fru umfer 1. janar 2002. N eru tmamt og au ekki gleileg. Evran er a hruni komin 10 ra afmli fyrstu selanna.

AGS vinnur n a bjrgunartlun upp 600 milljara evra fyrir talu og allt bendir til aevrurkin hafi ekki meira en 10 daga til a leysa vandann.

Margir hagfringar vruu vi httunni a stofna til evrubandalagsins n ess a tryggja sameiginleg rkisfjrml aildarrkjanna. ess sta lagi ESB af sta evruleiangurinn me hin svoklluu Maastricht skilyri og a auki snist mr hina alslensku hugmyndafri"etta reddast" egar leiangurinn er kominn leiis.

Stjrnmlamenn taka sjaldnast taumana fyrr en of seint og evran fr vel af sta og v gleymdust hin gu fyrirheit, menn fru a svkjast um Maastricht skilyrin og jafnvel falsa tlur. N stendur evrusvi bjargbrninni, of seint a grpa taumana og uppfylla Maastricht skilyrin, hva ainnleia sameiginleg rkisfjrml. a er enginn tmi.

rstingur eykst stugt evrpska selabankann (ECB) a stga t fyrir ann lgbundna ramma sem honum var settur vi stofnun evrunnar. Hann m aeins hafa eitt markmi og a er verstugleiki og eina tki sem hann hefur er vaxtabreytingar. a eru gildar stur fyrir essum ramma.

Fjrmlamarkair og margir spekingar vilja a ECB fi takmarkaa heimild til a kaupa rkisskuldabrf allra evrurkja skum ess stands sem n rkir mrkuum. Bankinn gaf eftir tmabundi fyrir nokkrum vikum essu mli gagnvart rkjum miklum vanda og kaupir n upp a vissu marki rkisskuldabrf en vill ekki gefa t takmarkaa heimild.

etta heitir selaprentunar semhvert rkibr til skuldabrf, raun lkt v a rki fri t bkab og keypti pappr, skrifai hann tiltekna upph og fri me papprinn selabankann sem kaupir papprinn og greiir fyrir me evrum.Rki notar evrurnar til a greia laun og ara akeypta jnustu og vru. etta eykurpeningamagn umfer og a sem ECB ttast mest, verblgu til lengri tma.

etta er algjrt tab hj ECB sem reyndar sveigi af braut eins og ur segir. stan fyrir v a bankinn vill ekki gera etta er a tekur hann sig byrgina rkisfjrmlum af lrislega kjrnum fulltrum. v felst grarleg freisting fyrir stjrnmlamennina sem munu auvita lofa gulli og grnum skgum fyrir hverjar kosningar vitandi a eir geta einfaldlega gefi t skuldabrf sem ECB kaupir til a eiga fyrir hallanum rkisfjrmlunum.

etta stand til lengri tma leiir til samflagslegs hruns og averblgu a mati ECB sbr. vital vi skan aalhagfring ECB sem er a htta strfum eftir langan starfstma.

Margir srfringar teljaa essi kaup ECB rkisskuldabrfumdugi ekki til lengri tma og viljaa lausn til langframa s s a sett veri ft svokllu evrubrf (eurobond) sem evrurki geti gefi t og selt markai. au veri annig r gari ger a ll evrurkin veri byrg fyrir greislu eirra annig a ef rki sem gaf au t greiir ekki greii hin. etta mun ra markai og vextir brfanna munu lkka ar sem httan greislufalli er mun minni.

Merkel skalandskanslari tekur essa lausnekki ml og augljslega ersvipaur freistnivandi hr fer og fyrr er nefndur. Httsettir menn evrpska selabankanum hafa ekki vilja tiloka ennan kost sbr. fyrrgreint vital eir myndu fram vilja tiloka ann mguleika a eir keyptu brfin.

En a er eitt frvkjanlegt skilyri af hlfu ECB fyrir v a svona evrubrf veri gefin t og a er a evrurkin afsali sr nnast a llu leiti rkisfjrmlum yfir til Brussel. a yri gert ann htt a stjrnvld hverju og einu evrurki setja saman fjrlg en ur en au fru fyrir jingin yri srstakt fjrmlaruneyti evrusvisins Brussel a fara yfir fjrlgin og samykkja.

etta er rkrtt niurstaa ef menn vilja hafa sameiginlega mynt fyrir mismunandi lnd og hagkerfi og raun a sem flestir hagfringar heimsins vruu vi a yri a gera ur en evrunni var hleypt r vr. En etta er plitkst mjg erfitt sem er einmitt stan fyrir v a essu var fresta snum tma v me essu vri veria flytja hluta af fullveldi hvers evrulands til Brussel. Og draga r mguleikum stjrnmlamanna a kaupa sr vinsldir.

etta er ekki svipa hlutskipti og vi slendingar upplifum egar vi vorum undir tlun AGS. uru fjrlg okkar a fara fyrir AGS ur en au fru fyrirAlingi til samykktar. raun vru evrurkin a samykkja um alla framt a vera undir nokkurskonar Brusselsku AGS. Ea htta ella evrusamstarfinu.

a er ljst a evrurkin urfa a grpa til agera og a hratt. Ef a gerist ekki hrynur lklega fjrmlakerfi heimsins eins og spilaborg og lklega verur kreppan um 1930 barnaleikur samanburi.


mbl.is Varar vi skattalgreglurki
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er hugmyndin um gu nausynleg breyta skipulagi alheimsins?

Sannkllu himnasendingvar a berast bkabir fyrir sem leita alheimsviskunnar - endimarka ekkingarinnar - egar t kom bkin Skipulag alheimsins sem er slensk ing bkarinnar The Grand Design sem kom t fyrra.

g, eins og fleiri af tegundinni maur, hef velt fyrir mr upphafinu og hvort ekkert er virkilega upphaf alls sbr. essa bloggfrslu mna fr 2009 ea hvort almttugur gu ea guir, trin,geti skrt hi tskranlega og fyllt gt ekkingarinnarsbr. essa bloggfrslu mna fr ma 2008. Svari hver fyrir sig.

Kannski voru a rlgin, sem er eflaust versgn ljsi efnis essa pistils,sem hguu v annig a mr datt hug a skreppa Skalla rb til a kaupa s fyrir mig og soninn en mgurnar hfu afakka gott sbo. n ess a a skipti mli fyrir framvindu sgunnar keypti g tvo Bragarefi me Bounty, Mars og Snickers og Smarties kurli.

meang bei eftir snum rakst g annan eirra tveggja, sem ar var a kaupa sr s me dfu, sem unnu a rekvirki a a bkina og tkum vi tal saman. Barst tali skjtt, mean Bragarefirnir brnuu hndum mnum,a Skipulagi alheimsins. Niurstaan var s a g kva a styja tgfu bkarinnar.

Skipulag alheimsinser eftir elisfringana Stephen Hawking og Leonard Mlodinow og vakti straxheimsathygli.Hawking var reyndar heimsfrgur lngu fyrr ea kjlfar bkar sinnar, Sgu tmans, sem kom t fyrir rmum tveimur ratugum en Mlodinow er hfundur ekktra alurita Bandarkjunum um elis- og strfri.

a voru eir Baldur Arnarson og Einar H. Gumundsson sem ddu. g fkk eintak hendurnar fstudag sjheitt r prentsmijunni og get hiklaust mlt me bkinni.


mbl.is Gera vi Fingarkirkjuna Betlehem
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ekki hlutverk rherra a vla og dla

g veit a er ekki til vinslda falli slandi a skrifa um prinsipp, ferliog vndu vinnubrg en tla n samt a gera a v a var einmitt skortur essu sem olli hruninu slandi.

kjlfar niurstu innanrkisrherra Grmsstaamlinu kalla margir eftir "gmlu gu" slensku vinnubrgunum og harma vinnubrg innanrkisrherra au su samrmi vi lg og vandaa stjrnsslu. N vilja menn a innanrkisrherra hefi sest niur og vla og dla vi fjrfestinn.

Mr ykir etta vgast sagt undarlegumra, ar sem oftar en ekki er vsa hvernig fyrirtkivinni,um a innanrkisrherra hafi tt a setjast niur me Nubo og vla og dla vi manninn anga til niurstaa nist. g veit ekki betur en annig vinnubrg hafi einmitt veri hluti vandans fyrir hrun.

Reglan hefur veri a allskyns spekingar hafa tt agang a rherrum, jafnvel eim stu, vla og dla um mlin ur en au uru opinber og san tekin kvrun samrmi vi a jafnvel httan vri s a kvrunin vri ekki samflagslega farsl til lengri tma. etta er einmitt a sem EKKI a gera ef menn vilja ga stjrnsslu, vandaa kvaranatku og sjlfbrt samflag.

sland er ekki fyrirtki og stjrnvld eiga ekki a vinnaeins og stjrnendur fyrirtki. etta er einhver grundvallar misskilningur. Stjrnvld eru og eiga a vera rngur stakkur binnme lgum, eiga a stundavandaa stjrnssluog eiga ekki a getra stytt sr lei a tilteknu marki. Aldrei.

a er alls ekki hlutverk innanrkisrherra a standa fyrrgreindum samningaumleitunum. vert mti hann a takaumrtt erindifyrir nkvmlega eins og a kemur af knni og afgreia algerlega samrmi vi lg og frekar en hitt avera haldssamur.

Rkin fyrir v eru au ahann a verja heildarhagsmuni samflagsins og frekar kostna frra einstaklinga ef a er nausylegt til a hi fyrra markmi nist (Err on the side of the general public).

a er san hlutverk annarra rherra a sj um a almennt s gott a koma til slands og fjrfesta ( sjlfbran htt og samrmi vi astur landinu) og saneiga ar til brar stofnanir (t.d. Fjrfestingastofa held g hn heiti) a stunda starfsemi a laa a erlenda fjrfesta me upplsingagjf.

Ef hlutverk eru ekki skr, ogA gildir hvort sem um heimili, fyrirtki ea stjrnvld er a ra, er byrg ekki skr og er stutt rugli. Reynum a lra af hruninu og tarlegri skrslu rannsknarnefndarinnar.


mbl.is Huang Nubo er httur vi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lrum af reynslunni. Kapp er best me forsj

Kapp er best me forsj og stundum er a sem snist tkifri vi fyrstu sn raun glpagull. a ekkjum vi slendingar eigin skinni kjlfar bankahruns.

A taka httu eigin byrg er hvers manns einkamlen egar maur ber byrg gagnvart heilu samflagi, t.d. rherra, er betra a staldra vi og telja upp a tu. Vi erum stundum fljt a gleyma og gleymnastir allra eru ingmenn Samfylkingar. Aeins rfum rum eftir bankahrun og tarlega rannsknarskrslu telja eir rkistjrnarsamstarfi gna skum ess a rherra fari a lgum og vandi stjrnsslu.

slenskir stjrnmlamenn tku httu kostna almennings og fyrirtkja me v a leyfa a reist yri aljlegt fjrmlakerfi, sem sar reyndist glpagull, rsmrri, fmennri eyju, ti ballarhafi vitandi a a gat aldrei gengi litlu hagkerfi me sjlfsta mynt og frjlsu fjrmagnsfli. essi vitneskja l fyrir skrslu nefndar um aljlegt fjrmlakerfi slandisem Halldr sgrmsson setti ft ri 2004 og tilnefndi Sigur Einarsson formann.

Gagnrni er auveld ef maur arf ekki a bera byrg afleiingum kvarana. gmundur Jnasson hrs skili a standast rstinginn Grmsstaamlinu og fara a lgum. gmundur er raun a rtta a lgin (ekki hann) banna kaup erlendra aila utan EES landskikum slandi.

Fyrir v hljta a liggja gildar stur sem lggjafinn, Alingi, hafi snum tma, fyrst ri 1966 og sar var lgunum breytt ri 1993(heimild: status Sigurar G. Gujnssonar facebook). gmundur vill ekki bera byrgina a leyfa etta og hafnar v a gefa undangu.

Samfylkingaringmnnum og rum sem vilja leyfa er lfa lagi a taka sig byrgina og leggja fram frumvarp til laga sem leyfir kaup tlendinga utan EES landi og stai annig vi stru orin. Og bori byrgina.


mbl.is Kanni huga Huang fjrfestingum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

jhagssp: Hagvxtur 6 r r

Hagstofan slands sendi fr sr nja jhagssp dag. ar kennir missa grasa og meal annars er reikna me hagvexti essu ri og til og me rinu 2016.

spnni kemur fram a hlutfall rkistgjalda (samneysla) af landsframleislu ni lgmarki ri 2013 og veri rm 23% en ur var a lgst ri 2007. var stan reyndar frouvxtur landsframleislu en n er etta sambland af hflegum vexti landsframleislu og lkkun rkistgjalda.

a tekur a skrifa etta opinberlega (ouch) en a er auvita saga til nsta bjar a a eru vinstri menn sem eru a koma "bkninu burt" v Steingrmur J. er a n frbrum rangri hva varar hlutfall rkistgjalda (samneyslu) af landsframleislu skv. jhagssp Hagstofu slands.

͠jhagssp Hagstofu slands segir lka a egar mest var byggt, ri 2007, nam fjrfesting barhsni tpum 7 prsentum af landsframleislu en bafjrfesting 2010 var rtt rmlega 2% af landsframleislu.

jhagssp Hagstofu slands er gert r fyrir breyttu gengi krnunnar til rsloka 2016 .e gengisvsitlunni 220 og ar segir einnig a miju sumri virtist ekki lklegt a forsendur um kaupmtt og gengisstyrkingu til desember 2011 gtu gengi eftir. N er hinsvegar staan s a mjg lklegt er a forsendur kjarasamninga um kaupmtt og gengisrun haldi.

Anna forvitnilegt jhagssp Hagstofu sland er m.a. etta ar sem fjalla er um vxt fjrfestingar yfirstandandi ri "...Einnig er reikna me a varskipi r, sem panta var fyrir nokkrum rum, veri bkfrt jhagsreikningum 2011..."


mbl.is Spir 2,4% hagvexti nsta ri
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Geta rstabundin lendingargjld haft hrif fjlgun feramanna utan hannar?

Gar frttir af nja flugflaginu sem tlar a hefja flug vor til 12 fangastaa fr slandi. Og frttir berast af Easyjet. Og Icelandir stendur sig vel og stkkar tlun sna enn frekar.

Fjldi flugflaga sem fljga til og fr slandi eykst hverju ri og samhlia umran um a Keflavkurflugvllur s sprunginn. g er auvita ekki srfringur essu svii en hef stundum velt fyrir mr hvers vegna flugstin strir ekki fjlda flugflaga me mismunandi lendingargjldum eftir rstum.

taki "sland allt ri" var stofna me a a markmii a fjlga erlendum feramnnum utan hannatma. etta er mikilvgt v slendingar vilja auka arsemi af ferajnustu og nta undursamlega nttru slands sem bestan htt. a er best gert me v aa dreifa laginu og nta annig betur fjrfestingu sem egar er til staarhj gisti- og veitingastum, blaleigum, flugflgum og ekki sur flugstinni.

Almennt hvaa atvinnugrein sem er er best a stra eftirspurn gegnum verlagningu. Ferajnustan hefur gert etta vel gegnum tina ar sem drara er a ferast til slands utan hannatma.

N fjlgar flugflgum sem hinga vilja fljga en flest eirra fljga aeins hnn en rf allt ri um kring. a er ekki jhagslega hagkvmt, og ekki samrmi vi markmi taksins "sland allt ri", ef vi urfum a leggja milljara fjrfestingar stkkun flugstinni til a taka mti fleiri flugflgum nema au fljgi EINNIG utan hannatma. v velti g fyrir mr hvort hgt vri a stra essu betur gegnum lgri lendingargjld lgnn.

Vi skoun mna gjaldskr Isavia yfir kostna flugrekenda vi a lenda flugvlum snum Keflavkurflugvelli kemur ljs a gjaldskrin er s sama allan rsins hring og v virist ver ekki vera nota til a dreifa lagi milli rsta.

Me mismunandi lendingargjldum eftir rstum vri hgt a n fjlda markmia m.a. 1) auka heildartekjur Leifsstvar, 2) draga r lagi Leifsst hnn og annig draga r rekstrarkostnai, 3) auka ngju farega, 4) auka flugtni utan hannar slendingum til hagsbta 4) og bta ntingu fjrfestingar almennt ferajnustu utan hannar.

Bara hugmynd.


mbl.is Allt a 70 strf hj WOW
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Natni vi smatrii skilar ngum feramnnum

a var ngjulegt a lesa frtt um a S&P hafi breytt lnshfismati slands r neikvum stugar vegna batnandi horfa og m.a. vegna hagvaxtar essu ri.

Ein af eim atvinnugreinum sem hefur lagt vel af mrkum til hagvaxtar essu ri er ferajnustan og ar hefur veri grarlegur vxtur. ngir feramenn eru besta auglsingin fyrir framhaldandi vexti.

a var v mjg ngjulegt a lesa g skrif vef Inspired by Iceland um jnustu starfsmanns Thrifty Car Rental, blaleigu Brimborgar, tibi okkar Akureyri. ar segir;

...In Akureyri we rent a car and in Spain we received an e-mail from "Jhannes r Jakobsson" of Brimborg company , we thought about a problem related with the car but the message indicate that we had forgotten a cap in the car . By chance, a friend traveled to Akureyri few days after; when he arrived at the hotel, the cap was already there...

Natni vi smatriin getur svo sannarlega skila sr.


mbl.is Batnandi horfur a mati S&P
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Loksins eitthva anna

g las Mogganum morgun (papprstgfunni) af miklum huga vital og frttaskringu vegna forma um byggingu risagrurhss vi Hellisheiarvirkjun.

Loksins er von til ess a draumur slendinga um "eitthva anna" atvinnumlum jarinnar veri a veruleika. Reyndar er og hefur veri fullt af "einhverju ru" gangi en umran hefur oftar en ekki snist mjg um lver.etta er fn vibt.

Hugmyndin er einfld pappr og lofar mjg gu. Hn gengur t a 1) nota endurnjanlega raforku slendinga til a lsa grurhs fyrir tmatarktun, 2) nota frbrt kalt gavatn til a vkva, 3) hita grurhsi upp me endurnjanlegum jarvarma og 4) auka vaxtarhraa tmatanna me v a dla koltvsring sem kemur upp me borholum inn grurhsi.

Og rsnan pylsuendanum er a veri slandi er betra til essarar framleislu en erlendis ar sem oftar en ekki er OF heitt sumrin og v arf a lofta t og tapast koltvsringur.

Mr snist llu a ef etta gengur upp s virisaukinn fyrir jarbi grarlega mikill.


mbl.is Um refalt meiri framleisla en er dag
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lleg kosningatttaka athyglisverust landsfundi

a athyglisverasta vilandsfundSjlfstisflokksins um helgina var a aeins 82,7% landsfundarfulltra tk tt formannskjri.

1600 fulltrar mttu fundinn en aeins 1323 tku tt formannskjri. Mr ykir alveg magna a flokksmenn mti landsfund og sitji ar lon og don vi umrur, lyktanir oglfaklapp og nenni san ekki a taka tt mikilvgustu kosningunni - kosningu formanns.

tttaka kosningu um ESB virur var enn verri. fyrstu kosningu tku aeins 511 manns tt ea31,9%og egar au rslit ttu ekki knanleg var kosi aftur og drttuust 1020 manns me snepil kjrkassann ea 63,8%.

Reyndar tti ssur kallinn a grpa tkifri sem niurstaa landsfundar ESB mlinu veitir og lta jina kjsa um aildarvirur til a taka af allan vafa um a umbo sem hann hefur til a halda fram. Efast um a hann ori.


mbl.is Bjarni sigrai
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sterk rk fyrir vaxtahkkun Selabanka

Snrp gagnrni kom vaxtahkkun Selabanka slands ann 2. nvember sastliinn egar bankinn bkkai strivexti um 25 punkta en mr fannst vanta rk fyrir gagnrninni. Upphrpanir voru randi.

g rndi v rk Selabankans fyrir hkkun og ver g a segja a au hljma sannfrandi.

a er ljst a hagvxtur er hafinn stundum heyrist a svo s ekki en tlurnar tala snu mli. Hagvxtur fyrstu 6 mnui rsins er um 2,5% og v er undarlegt a heyra menn segja a hagvxtur s enginn.

Selabankinn spir auknum vexti rija fjrungi og frir sannfrandi rk fyrir v og passar a vi r tlur sem g hef skoa sjlfur. Ggn um greislukortanotkun sna fram vxt einkaneyslu, Selabankinn segir ggn sna a fjrfesting er farin a aukast og vxtur tflutnings vru virist hafa veri mjg sterkur september og feramannastraumur jl, gst og september virist aldrei hafa veri meiri. Allir essir liir vega mjg ungt landsframleislunni.

Meiri umsvif eru fasteignamarkai og blamarkai og kaupmttur launa hefur vaxi rinu. sama tma fjlgar strfum landinu og atvinnuleysi minnkar og fjldi eirra sem eru hlutastrfum fkkar og flytjast yfir heilsdagsstrf. Vinnutmi er einnig a lengjast og virast fyrirtki vera a lengja vinnutma ljsi vaxandi umsvifa.

Hgt hefur gengi a endurskipuleggja skuldir heimila og fyrirtkja en er kristaltrt a heldur hefur aukist hrainn haust. Komi er betra skipulag og starfsmenn fjrmlafyrirtkjanna farnir a ekkja ferlin betur. v mun hrainn aukast enn frekar egar nr dregur ramtum og tlur sna skrslu Selabankans a skuldir bi heimila og fyrirtkja eru a minnka sem hlutfall af landsframleislu. essi run verur enn kvenari sasta fjrungi rsins og a ir a fjrfestingargeta heimila og fyrirtkja verur meiri.

egar ll ess atrii eru tekin saman er ljst a Selabankinn hefur mjg miki til sns mls a hkka vextiog um lei sna a honum er alvara me meiri aga efnahagsstjrninni. Er a ekki a sem vi hfum veri a bija um?


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband